Linggo Ng Wika, O Buhay Na Wika?

Friday, 19 August 2011 00:00

Written by Aaron Benedict De Leon

Ang wika ay hindi lamang salamin ng sinasalitang lenggwahe sa isang bayan, kundi repleksyon ng isang mas malalim na katotohanan, na ang wika ay simbolo ng kaayusan at katatagan ng isang bansa. Taun-taon ay ginugunita natin ang Linggo ng Wika, bilang pagkilala sa kahalagahan ng Wikang Filipino bilang kaluluwa ng ating lahi. Taun-taon din ay gumagawa tayo ng mga temang naaangkop sa pagpapayabong ng Wikang Filipino sa iba’t ibang kapuluan ng ating bansa. Ngunit sa paglipas ng panahon, at sa mga pagbabagong kaakibat nito, may saysay pa ba ang paggunita o selebrasyon ng isang bagay na unti-unting nawawala na sa kamalayan ng mga Pilipino? Hindi lamang naman ito dapat isang paggunita, ngunit isang patuloy na pagkilala sa ambag ng Wikang Filipino sa ating pambansang kamalayan at pagkakakilanlan.

Hindi ko lubos maisip kung bakit tingin ng ibang tao ay higit silang superyor na Pilipino dahil sa kahusayan nila sa pagsasalita ng Ingles. Totoo, pangangailangan ang kagalingan sa pagsasalita ng Ingles sa iba’t ibang larangan sa panahong ito, ngunit hindi ito nangangahulugan na tuluyan nating tatalikdan ang pagsisikap nating lalo pang makilala at mapaunlad ang ating pagsasalita ng sariling wika.

Hindi ko rin lubos na maisip na ang paghahambing sa pagsasalita ng Ingles at Filipino ay katumbas ng paghahambing sa pagitan ng mayayaman at mahihirap sa ating lipunan.

Hindi ako makapapayag na ang karunungan sa pagsasalita ng Ingles ay sagisag ng malawak na karunungan o kayamanan. Ito ay isang baluktot na paniniwala na kumakatawan hindi lamang sa kayabangan o kasalatan sa kaalaman ng isang tao tungkol sa karunungan, kundi pati na rin sa antas ng pagpapahalaga ng isang tao sa kanyang pagkatao at pagka-Pilipino.

Binabati ko ang Pangulong Aquino, dahil sa karamihan ng kanyang mga talumpati, kanyang gamit ang Wikang Filipino upang ipahayag ang kanyang mga plano at mithiin para sa bansa. Sa ganitong pamamaraan, naiiintidihan ng mga tao ang kanyang mensahe, paraan upang sila ay makiisa man o magbigay ng kritisismo. Ngunit kung mararapatin, isa lamang ba itong istratehiyang pampulitikal, o isang dalisay na paggamit sa wikang ating kinagisnan?

Ang Pangulo, o kahit sinuman sa ating lipunan ay batid ang kapuluang katangian ng ating bansa. Maraming pulo ang hiwa-hiwalay sa isa’t isa, at kadalasa’y ito ang itinuturong dahilan kung bakit ang kamalayan sa Pambansang Wika ay salat sa mga lugar na hindi rin nararating ng teknolohiya’t modernisasyon.

Sa kabilang dako ng kapuluan ay patuloy ang digmaan sa pagitan ng ating pamahalaan at mga bandido, ngunit dahil sa pinagmulang relihiyon o pangkat etniko ng mga nagtutunggali, ang labanan ay tinaguri nang laban ng Kristiyano at Muslim, laban ng mga taga-nayon kontra mga taga-Mindanao.

Ang mga realidad na ito, at marami pa, ay hindi lamang salamin o repleksyon ng mga suliraning kinakaharap ng ating bansa, ngunit ito ay katotohanang nagpapakitang walang kaisahan at walang kabuuan ang Wikang Filipino na ating pinaguusapan, mula sa lenggwahe, sa pamamaraan ng pagpapahayag, hanggang sa mga pisikal na manipestasyon ng ating pagka-Pilipino.

Ang kampanya o tema ng selebrasyon ng Linggo ng Wika, na “Ang Filipino ay Wikang Panlahat, Ilaw at Lakas sa Tuwid na Landas” ay hindi lamang dapat tulad ng pangangako ng isang pamahalaan ng pagbabago tuwing magkakaroon ng halalan. Ang pagkilala sa Wikang Filipino ay hindi lamang dapat isang panahunan na paggunita sa kontribusyon ng ating wika sa ideya ng nasyonalismo sa ating bansa.

Ang Wikang Filipino, sa pangmatagalang panahon, ay dapat pagyamanin, hindi lamang sa pagiimbento ng mga salitang jejemon, o kahit na sa pagbabaligtad ng mga salita at kataga. Ang Wikang Filipino ay dapat sumagisag sa likas na katangian ng Pilipino- mahusay, angat sa ibang lahi, at matatag. Panahon na para baguhin ang pagtingin ng ibang tao tungkol sa ating Filipino.

At biglang tugon sa isang sikat na Pilipinang sumali sa isang kilalang patimpalak:

“Excuse me, Miss Universe, but Filipino should not only be used when you talk to your maids, but even in International Competitions, to highlight how proud we are of our language.”

Kung ako ang tatanungin, mayaman ang kasaysayan ng Wikang Filipino, tulad ng ating bansa. Kung nais nating bumangon mula sa kahirapan, mula sa kawalan, magsisimula ito sa pagtangkilik, paggamit at pagpapayabong ng Wikang Filipino.

Magsisimula ito sa sanaysay na ito, at nawa’y hindi magwakas ang pagkilala sa gawa ng Pilipinong tunay na Filipino.